چکیده
فناوری اطلاعات توانایی سازمان های گردشگری را بهبود بخشیده، بهره وری آنها را افزایش داده، خظ مشی های آنها را تغییر داده، محصولات آنها را بازاریابی نموده ومشارکت آنها را با تمام ذینفعان یعنی گردشگران، عرضه کنندگان محصولات گردشگری ، سازمان های گردشگری ، گروه های مرتبط وغیره کمک نموده ومدیریت منابع بیشتری را امکان پذیر می سازندودر نتیجه توسعه، یادگیری ورشد گردشگری را به طور کلی تسهیل می نمایند.
ابزارهای تکنولوژی ، مواردی بی مانند برای کنترل وهماهنگی مدیریت گردشگری می باشند. در نتیجه آنها نه تنها توسعه این حوزه را تسهیل می نمایند بلکه اغلب موجب گسترش آن می گردند.مثلا هتل های زنجیره ای به دلیل توانایی شان در کنترل وهماهنگ کردن فعالیت های خود در مکان های دور دست ودر مقیاس وسیع تر، قادر به توسعه می باشند.
مهمتر اینکه، IT به گسترش وحفظ رقابت سازمانی ومزیت رقابتی بیشتر در عرصه گردشگری کمک مینمایند.در کشور ایران نیز با نوآوری مستمر در کاربرد سخت افزار، نرم افزار و بکارگیری ابزارهایی مانندکامپیوتر ، موبایل ، ماهواره و … در شبکه داخلی و بین المللی البته با روند سرعتی بیشتر می توان سازمان های گردشگری پویایی که نیازهای گردشگران را برآورده می کند بوجود آورد تا به نحو کارآمد واثر بخش به نیازهای آنها پاسخ گویند و قادر به انجام رقابت و حفظ موقعیت خود در سطح جهان در درازمدت باشند.
در این تحقیق پس از بحث و بررسی در مورد تاثیرات فنآوری اطلاعات و ارتباطات بر روی صنعت گردشگری به این نتیجه رسیدیم که کشور ما به لحاظ زیرساختهای فن آوری در این عرصه در جایگاه نسبتا خوبی بسر می برد اما تا رسیدن به جایگاه مطلوب باید سیاست گذاریها و حمایتهای بیشتری صورت گیرد. ضمن اینکه میزان آگاهی مردم نیز باید با برنامه های مدون و حساب شده ارتقاء یابد. در این میان مشارکت بیشتر در حوزه های مجازی فناوری های نو اطلاعاتی و ارتباطاتی دنیا ؛ با مدیریت هوشمند و حساب شده و البته با سازمان یافتگی واحد و مدون ؛ خود فاکتور مهمی در رسیدن به توسعه صنعت گردشگری در ایران می باشد .
کلمات کلیدی : IT ، گردشگری الکترونیک ، صنعت گردشگری ، شبکه های مجازی ، روابط عمومی الکترونیک ، اینترنت
فصل اولطرح مساله ، هدف ها و ضرورت تحقیق

بیان مسئله
دنیای امروز به شکل گریزناپذیری تبدیل به دهکده ای جهانی با ارتباط گسترده و عمیق شده است.اطلاعات و فناوری استفاده از آن امروزه به شکل به عنوان یکی از کلیدهای اصلی در توسعه کشورها مخصوصاً کشورهای جهان سوم مطرح گردیده است.
از سوی دیگر توریسم نیز به فراخور گذشت زمان امروزه به عنوان صنعتی درآمدزا و نجات دهنده برای کشورهای مختلف در آمده است.به شکلی که درآمدهای حاصل از آن در برخی کشورها چندین برابر درآمدهای سرشار نفتی کشورهای دیگر است. 
لزوم توجه به توریسم و استفاده از فناوری‌های نوین در جهت گسترش آن و استفاده کردن از مزایای بی‌شمار اقتصادی آن برای کشورها تحقیق و تتبع پیرامون رابطه بین گسترش فناوری اطلاعات و ارتباطات و توسعه توریسم را ضروری ساخته است. در عصر حاضر دگرگونی ژرف تکنولوژیکی، مکانیسم‏ها و شرایط و در نتیجه بحث‌های تکنیکی و فنی به سوی پیچیدگی، تنوع و ظرافت بیشتری گرایش یافته است.
در این میان دگرگونی‏های اقتصادی مهم حاصله در برگیرنده شماری از روابط تولید پیچیده، فراگیر و روابط مبادلاتی می‌باشد که در امر جهانی شدن روندی رو به گسترش دارد بر این مبنا گردشگری نیز که در رویکردی خاص در هزاره سوم مورد توجه می‌باشد؛ تحولاتی را پذیرا شده که به فراگیر شدن آن منتهی گردیده است.
کشور ایران نیز به سبب دارا بودن پایه‌ها و زیر ساخت‌های اساسی در گردشگری جزئی از این جهان پهناور که البته منظور ما از جهان همان جهان گردشگری است می‌باشد و البته همگی بر این باور اذعان دارند که سهم مهمی نیز در گردشگری می‌تواند دارا باشد و در این پایان نامه از زاویه گردشگری الکترونیکی با نگاه بر دو موضوع اساسی روابط عمومی الکترونیک و شبیه گسترده جهانی یعنی اینترنت و به دنبال آن شبکه های مجازی که شاخه ای مهم از دنیای وسیع اینترنت می‌باشد به این موضوع پرداخته خواهد شد .
اما گردشگری در رابطه با بسترهای تکنولوژیکی بحث شده و بسترهای اقتصادی حاصل از جهانی شدن، اصلی مستحکم در سیاست‌های اقتصادی در هزاره سوم محسوب می‌شود.
تحولات حاصل از مباحث فوق در رابطه با گردشگری در دوسویه تأثیر گذاری از یک سو به شکل گیری گردشگری الکترونیکی منتهی گردیده و از دیگر سو شکل گیری گردشگری مجازی را سبب شده است و با رشد سریع تکنولوژی اطلاع رسانی در چارچوب نظام مبادله الکترونیکی و سرعت بخشیدن به امر بازاریابی و مسافرت، کاهش هزینه‌ها و دستیابی به بازارهای جدید را در زمینه گردشگری فراهم آورده است.
به عنوان مثال می‌توان به نقش اینترنت در زمینه ارتباطات گردشگری، اطلاع رسانی به گردشگران و آگاهی یافتن از وضعیت مقاصد گردشگری و از دیگر سو از وضعیت بازار گردشگری اشاره کرد. گردشگری الکترونیکی حاصل این هم تنیدگی و تغییرات حاصل از آن می‌باشد، بر این مبنا می‌توان گردشگری الکترونیکی را به صورت زیر تعریف نمود:
گردشگری الکترونیکی، بکارگیری تکنولوژی‌های جدید به خصوص فن آوری های اطلاعات و ارتباطات1IT  در دو بعد عرضه و تقاضای گردشگری می‌باشد که در آن علاوه بر عرضه خدمات مورد نیاز  گردشگران ،زمینه های بازاریابی و دورنمایی گردشگری مقاصد فراهم می‌باشد.(حنفی زاده و همکاران ،1385،ص29)
از این رو گردشگران برای آگاهی از مقاصد گردشگری و وضعیت آن‌ها در بعد تقاضا از تکنولوژی‌های اطلاعاتی و ارتباطی استفاده نموده و در چارچوب انگیزه های خود به انتخاب مقاصد اقدام می‌نمایند.
در این میان آژانس‌های مسافرتی با استفاده از اینترنت در عرصه طرح‌های تخصصی گردشگری و در چارچوب شناخت زمان تعطیلات به همراه پاسخگویی به نیازهای گردشگران مبادرت به بازاریابی گردشگری در مقاصد مختلف نمودند.
به طور کلی استفاده از تکنولوژی اطلاعات و ارتباطات و گسترش آن در زمینه عرضه و تقاضای گردشگری سبب آن شد که گردشگران قبل از سفر به ارزیابی و بررسی وضعیت مقاصد بپردازند و تجربه ای مجازی را در چارچوب دورنمایی گردشگر در ذهن خود شکل دهد. علاوه بر آن این امر زمینه های دموکراتیک شدن امر انتخاب مقاصد را برای سفر فراهم آورده که بر بستری از لیبرالیسم حاصل از جهانی شدن تسهیل شده است.
محصول گردشگری در یک تنوع خاص در برگیرنده پاسخگویی به تقاضای شخصی و متکثر گردشگران بوده و گردشگران را قادر می‌سازد در راستای انگیزه های شخصی و تمایلات خود به انتخاب مقاصد گردشگری برای سفر بپردازند.
  از دیگر تغییرات حاصل از گردشگری الکترونیکی در زمینه عرضه محصول گردشگری، شکل گیری سازمان‌های مدیریت مقاصد می‌باشد.این سازمان‌ها در زمینه گردشگری با ارائه انواع خدمات الکترونیکی ، امکان جستجو و برنامه ریزی سفر را برای گردشگران فراهم می‌آورند.
وظایف این سازمان‌ها در برگیرنده، مدیریت منابع گردشگری ، برنامه ریزی برای فعالیت‌های گردشگری، تبلیغ و بازاریابی، آموزش کارکنان و عرضه خدمات مورد نیاز گردشگران می‌باشد.
این سازمان‌ها در واقعه لایه میانی را در گردشگری الکترونیکی مابین عرضه و تقاضا شکل می دهند از یک سو در زمینه عرضه روند تقاضا در بازار گردشگری در جهان و مناطق مختلف و جهت گیری تقاضا را برای مقاصد فراهم می‌آورند و از دیگر سو با کسب اطلاعات لازم از مقاصد،آن اطلاعات را در اختیار گردشگران قرار می‌دهند.
  باید گفت نظر به ماهیت گردشگری، کاربرد فناوری اطلاعات و ارتباطات می‌تواند در بهبود کار آیی تحویل خدمات و معاملات و همچنین پیش بینی فرصت جهت میسر ساختن دستیابی دامنه گسترده و متنوعی از تجارب در زمینه های گوناگون گردشگری بسیار مفید واقع گردد.
در عرصه جهانی توسعه ITتاثیرعمیقی بر بخش گردشگری و مسافرت داشته است و این مهم همچنان در حال تغییر دادن ساختار و فرآیند های آن می‌باشد.
در این میان روابط عمومی الکترونیک و شبکه های مجازی نیز می‌توانند دو بازوی مهم در گسترش فعالیت‌های گردشگری در جهان باشند چرا که گردشگری بر پایه اصل مهم روابط عمومی و اطلاع رسانی استوار است . (حنفیزاده و همکاران، 1385، ص31)
طرح مسئله، هدف‌ها و ضرورت و اهمیت تحقیق
امروزه فناوری اطلاعات و ارتباطات در همه علوم به خصوص علوم اجتماعی که با بینش و دانش مردم به شکل مستقیم سرو کار دارد بسیار نمایان است.
در دهه‌ي 1990 ميلادي با اختراع چند رسانه‌اي و نفوذ آن به اينترنت و با انجام مطالعات نظري در رشته‌هاي گوناگون علوم انساني قرن جديد را انفجار اطلاعات و ظهور جامعه‌ اطلاعاتي نام گذاري كردند كه ريخت شناسي و صورت بندي اجتماعي نظام بین‌الملل و جوامع مختلف آن را كاملاً متحول و به شكل شبكه‌اي و اطلاعاتي و ارتباطي تبديل خواهد نمود و به طبع آن كليه‌ي مفاهيم علوم انساني از جمله علوم سياسي نيز متحول خواهد شد .
ظهور جامعه اطلاعاتی و تهدید امنیت ملی کشورها دو روی یک سکه‌اند؛ هر چه که ابعاد آن گسترش یافته حاکمیت و امنيت ملی نیز متحول می‌شود اگر ما از آن تحول تحت عنوان تحدید حاکمیت و امنیت دولت یاد می‌کنیم، در واقع منظور؛ وارد شدن امنیت به یک فاز جدید است و نه به طور منفی و مطلق روند نابودی حاکمیت و کاهش شدید امنیت، :« بازی جامعه اطلاعاتی و حاکمیت ملی که وظیفه غایی آن تأمین امنیت است، یک بازی با جمع جبری صفر نیست یک بازی با حاصل جمع مثبت است».
یکی از ویژگی‌های قرن بیست و یکم جهانی شدن خود دولت‌هاست. این نشان می‌دهد جامعه اطلاعاتی و دولت‌ها دو پدیده مجزا از هم و بیرونی نیستند بلکه با استفاده از تعبیر رابرت کاکس از بین‌المللی شدن حاکمیت‌ ها نشئت می‌گیرد، در شرایط حاضر اجتماع سیاسی «دولت که دارای حاکمیت مستقل است» نیز در حال انتقال به اجتماع بزرگ‌تر از خود یعنی «جهان که جهان گرایی می گوییم» می‌باشد. که در واقع می‌توان ادعا نمود که جهان گرایی یعنی فراگیر شدن جهانگردی به کل عرصه جغرافیایی جهان با همه‌ی مردمان آن.
در حوزه سیاسی با ظهور و گسترش نهادهای سیاسی جهانی که به میمنت جامعه اطلاعاتی فراهم آمده است، تحولات چشمگیری در حوزه‌ی قدرت و امنیت دولت‌های ملی و ماهیت نظام رخ نموده است. به عبارت دیگر عرصه های تصمیم گیری سیاسی بر فراز دولت‌های ملی در سطح جهانی روبه گسترش است، افزایش اختیارات و اقتدار نهادهای جهانی (UN,WB.IMF,WTO) تا حدی نتیجه پیدایش مسایل عمده جهانی در بستر جامعه اطلاعاتی مانند توریسم، محیط زیست، انرژی هسته ای، آب، جمعیت و … است که دیگر حاکمیت‌های ملی به خودی خود نمی‌توانند با چنین مسایل جهانی دست و پنجه نرم کنند. در نتیجه استقلال عمل سازمان‌های بین‌المللی در حوزه‌ی تصمیم گیری رو به افزایش است و در مقابل استقلال عمل بسیاری از دولت‌ها خاصه کشورهای در حال توسعه محدود شده است. این موضوع به شکل خاص‌تری خود را در مقابل فرایندهای اقتصاد جهانی جامعه اطلاعاتی نشان می‌دهد پس می‌توان گفت جامعه اطلاعاتی نظم مشهور به «و ست فالی» از حق انحصاری هر دولت- ملتی برای حکومت بر مردمانش و اداره امور داخلی و خارجی خود بدون دخالت دیگران را به زوال کشید و میزان گردشگران کشور و یا جهانگردانی که کشور را برای بازدید انتخاب می‌کنند در تأمین امنیت ارتباط مستقیم داد و خود يكي از منابع بزرگ اقتصاد جديد اطلاعاتي بین‌الملل خواهد بود. (خبرگزاری میراث آریا،1390)
در این راستا جمهوری اسلامی ایران به عنوان کشوری بزرگ در خاور میانه و جهان و دارا بودن جاذبه های بسیار گردشگری باید سهم خود را در جامعه اطلاعاتی به شکلی شایسته کسب کند که البته این مسئله با نگاه بر نگرانی‌ها و ابعاد امنیتی آن می‌تواند به شکلی منطقی مورد توجه خاص قرار گیرد . اينكه ايران كه كشوري متمدن و توريسم پذير مي‌باشد خواهد توانست با جذب جهانگردان از سراسر دنيا به اعتلاي حاكميت و امنيت ملي خود در سطح منطقه و نهايتاً بین‌الملل دست يابد كه چنين ظرفيتي با ظهور جامعه اطلاعاتي در جامعه اسلامي ايران محقق خواهد شد.
در اين تحقیق ما ابتدا به تعريف و تأثير و منطق جامعه اطلاعاتي پرداختيم و سپس تحول مفهوم امنيت را در آن مورد بررسي قرار داده‌ایم و نهایتاً به شش پارامتر كه بيشترين بروز را در جامعه اطلاعاتي و مفهوم امنيت ملي با تأكيد و ارتباط با موضوع توريسم و گردشگري داشته ، پرداخته‌ايم كه از آن جمله مي‌توان به اقتصاد اطلاعاتي كه صنعت توريسم در آن نقش مؤثري دارد و افزايش قدرت فرد كه در گردشگري محور قرار دارد و … اشاره نمود و در انتها پوسته امنيت ملي را تحت نفوذ شش پارامتر مطروحه در نموداري ترسيم كرده‌ايم.
حال با توجه به مواردی که ذکر شد چند مسئله را مطرح می‌کنیم :
چقدر می‌تواند فناوری اطلاعات و ارتباطات در روند توسعه گردشگری در ایران تأثیر گذار باشد ؟
آیا زیرساخت‌های لازم در ایران برای توسعه گردشگری مجازی فراهم شده است ؟
در بحث ارتقای جایگاه گردشگری الکترونیک چگونه می‌توان امنیت را تعریف کرد ؟
میزان تأثیر گذاری گردشگری الکترونیک با استفاده از فناوری‌های نو و به خصوص IT نسبت به سبک سنتی آن چقدر است ؟
نقش روابط عمومی الکترونیک در سازمان‌های گردشگری چگونه است و تفاوت آن با روابط عمومی سنتی چیست ؟
شبکه های مجازی چگونه می‌توانند به گسترش گردشگری کمک نمایند ؟
پیشینه تحقیق
پس از بررسی‌های به عمل آمده مشخص شد که در زمینه گسترش جهانگردی الکترونیکی اگر چه در جهان و به خصوص در کشورهای با درآمد متکی بر گردشگری و باز مهم‌تر از آن در کشورهای اروپایی و آمریکایی تحقیقات علمی و عملی موثری صورت گرفته است که البته آن‌را می‌توان به کشورهای کمتر توسعه یافته در این زمینه مثل کشور ایران تعمیم داد .
اما متأسفانه در ایران تحقیقات چندانی در این زمینه صورت نگرفته و به چند رساله کارشناسی ارشد و دکتری در چند دانشگاه کشور تحقیق چندانی انجام نشده است ؛ اگر چه در زمینه IT تحقیقات وسیعی در ایران صورت گرفته که می‌توان به تحقیقات و پژوهش‌های آقای پروفسور علی اکبر جلالی و همکاران ایشان در این مورد اشاره کرد و هم اکنون ایشان تحقیقات خود را به شکلی عملی نیز در ساختار ایجاد دولت‌های الکترونیکی در آورده که به تمامی استان‌های ایران نیز گسترش یافته است .
در ذیل به تعدادی از کتاب ‌هایی که در زمینه توریسم الکترونیک و زمینه های آن اشاره می‌کنم :
کتاب مباحثي در مديريت ارتباط الكترونيكي با مشتري (e-CRM ) در صنعت گردشگري ايران
مؤلفین: محمدعلي صنيعي‌منفرد ،حسن الماسي ،صديقه رضاييان‌فردويي
ناشر: موسسه فرهنگي و هنري عيلام، پژوهشگاه سازمان ميراث فرهنگي صنايع دستي و گردشگري ، نوبت چاپ: اول،1388
فصول كتاب: نگارنده در كتاب حاضر به ارزيابي، طراحي، چگونگي اجرا و پياده‌سازي سيستم‌هاي مديريت ارتباط با مشتري پرداخته است. از جمله مباحث كتاب مي‌توان به مديريت بازاريابي گردشگري، نقش فناوري اطلاعات در گردشگري، نقش مديريت ارتباط با مشتري در گردشگري، و سنجه‌هاي ارزيابي عملكرد سيستم مديريت ارتباط با مشتري اشاره نمود.
کتاب نقش فناوري اطلاعات در توسعه صنعت گردشگري
مولفين: محمدرضا پهلوان ،رضا عبدالملكي ،بهشيد بهكمال
ناشر: سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري خراسان رضوي – معاونت فرهنگي و ارتباطات ، نوبت چاپ: اول،1387
فصول كتاب: مباحث اين كتاب در خصوص نقش انفورماتيك و اطلاع‌رساني بر صنعت گردشگري جامعۀ امروزي است؛ كه مؤلفان با ارائۀ جوامع آماري مربوطه، نگاهي بر وضعيت اين صنعت و حوزۀ نفوذ انفورماتيك در ساختار آن داشته و راه‌كارهاي عملي جهت توسعه و بسط اين صنعت را در كشور از طريق به‌كارگيري فناوري اطلاعات و ارتباطات بررسي و تبيين كرده‌اند
کتاب گردشگری الکترونیکی: فن آوری اطلاعات برای مدیریت راهبردی گردشگری
مترجم: گروهی از دانشجویان کارشناسی ارشد مدیریت جهانگردی، تحت نظر دکتر حنفی زاده، جباری و شادمهر (مولف: دیمیتریوس بوهالیس) ، ناشر: پندار پارس ، نوبت چاپ: اول – 1385
فصول کتاب: فناوری اطلاعات و ارتباطات: تکامل و تحول، کاربرد تحولات فناوری ارتباطات و اطلاعات در راهبرد و کسب و کار، رابطه پویا بین IT ها و جهانگردی، گردشگری الکترونیکی مبتنی بر تقاضا، گردشگری الکترونیکی عرضه محور، مدیریت عملیات و توزیع در گردشگری الکترونیکی، خطوط هواپیمایی الکترونیکی، مهمانداری الکترونیکی، تورگردان های الکترونیکی، دفاتر خدمات مسافرتی الکترونیکی، مقاصد الکترونیکی، گردشگری الکترونیکی: چشم انداز آینده
کتاب مرجع سایت‌های اينترنت توريسم
مؤلفين: گروه انتشارات فيض دانش ، ناشر: فيض دانش ، نوبت چاپ: پنجم، 1386
فصول کتاب: هدف از تألیف اين مجموعه کتاب‌ها « مرجع سایت‌های اينترنتي » آسان كردن دسترسي محققان ، اساتيد ، دانشجويان و معلمان و دانش آموزان به مطالب مورد نظرشان در اينترنت در زمينه توريسم است.
پایان نامه کارشناسی ارشد با موضوع نقش فناوري اطلاعات و ارتباطات (IT) در توسعه صنعت توريسم ايران نوشته مسعود بهزادي‌راد.- به راهنمايي رحيم سرور، به مشاوره زهرا پيشگاهي‌فرد.- کارشناسي ارشد (دانشگاه آزاد اسلامي. واحد علوم و تحقيقات، دانشکده علوم انساني و اجتماعي، گروه جغرافيا و برنامه‌ريزي توريسم، رشته جغرافيا و برنامه‌ريزي توريسم) ؛ ۸۶-‎۱۳۸۵.
اهداف
هدف از این پژوهش رسیدن به راهکارهایی برای دستیابی به سیستم‌هایی است که بتواند صنعت توریسم الکترونیک را در ایران با توجه به تحقیقات و ساختارهای علمی و عملی نرم افزاری و سخت افزاری انجام شده در کشورهای موفق در این عرصه ،نمایان کرده و با توجه به نظریه های موجود باعث بسط و گسترش این مهم در ایران گردد .
1-4-1. اهداف ویژه
اما بر آن هستیم تا به شکلی جزئی‌تر به چند بعد از هدف بالا اشاره کنیم که در ذیل به تیتر های اهداف اشاره می‌کنیم :
استفاده از فن‌آوری‌های نوین در شناسایی جاذبه های توریستی ایران در سطح داخلی و بین‌المللی
شناسایی روابط عمومی الکترونیک در توسعه صنعت توریسم و تبدیل آن از سنتی به الکترونیک
معرفی شبکه های گسترده اجتماعی مجازی و به‌کارگیری آن‌ها برای معرفی استعدادهای گردشگری در ایران
بررسی زیرساخت‌های نرم افزاری و سخت افزاری در ایران با توجه به ابعاد جهانی آن
فرضیه‌ها
به نظر می آید ید یدنتتاستفاده از فن‌آوری‌های نوین الکترونیک چون اینترنت ، ماهواره ها و …. می تواند به توسعه گردشگری کمک کند
به نظر می آید ید یدنتتمیزان اطلاع از فضای الکترونیک می تواند تاثیر بسزایی در توسعه گردشگری داشته باشد.
به نظر می آید کاربرد شبکه های اجتماعی مجازی و نفوذ به مدیریت آن‌ها در تخصیص جایگاه کشور ما برای شناسایی استعدادهای گردشگری و نیز ایجاد اتاق‌های چت روم (گفتگوی مجازی ) ، صدای برخط و ویدئو کنفرانس در این شبکه‌ها می تواند به نتیجه مطلوب در زمینه گردشگری منتج شود .
به نظر می رسد ایجاد امتیت کافی ، اعتماد و فرهنگ سازی لازم در فضای الکترونیک گردشگری موجب رونق آن شود .
به نظر می رسد روابط عمومی الکترونیک در سازمانهای وابسته به گردشگری می تواند نقش مهمی در رشد گردشگری الکترونیک داشته باشد .
نوع تحقیق
تحقیق حاضر از لحاظ طبقه بندي پژوهش بر مبناي هدف از نوع کاربردي و از لحاظ طبقه بندي بر حسب روش، از نوع توصیفی- تحلیلی است از میان انواع پژوهش هاي توصیفی، از نوع رابطه ای بوده چرا که در آن ارتباط بین نقش IT با توسعه گردشگری مورد مطالعه قرار می گیرد.
نوع تحقیق از نظر ماهیت و روش
ابتدا داده های پرت از طریق باقیمانده هایی استاندارد شده حذف و از طریق روش های نرمال سازی ، نرمال و آماده تجزیه و تحلیل گردید . درادامه آماره های توصیفی و نمودارهای مربوطه بررسی می شود و با توجه به متغیرهای پرسشنامه‏ای طیف لیکرت متغیرهای همگروه در یک دسته قرار گرفته و با تعیین میانگین جهت تجزیه و تحلیل روش‏های همبستگی و رگرسیون و تحلیل مسیر مورد استفاده قرار گرفته است. ضمنا جهت تجزیه و تحلیل اطلاعات گردآوري شده از نرم افزار Excel و براي آزمون فرضیه ها از نرم افزار SPSS استفاده شد.
محیط پژوهش
با توجه به گستره کاربرد فن آوری اطلاعات و نیز موضوع توریسم و نیز عدم آشنایی کافی عوام مردم به لحاظ سطح سواد عالی ، از محیط تحقیق ما و به لحاظ اینکه بتوان به نتایج درست و دقیق‌تری دست یافت یک جامعه کوچک دانشگاهی به شکلی تصادفی از بین دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی شاهرود برای تحقیق‌ انتخاب شدند .
روش گردآوری اطلاعات
در تحقیقات به عمل آمده پرسشنامه های پیوست بین جامعه هدف ما که شامل مورد بالا می‌باشد توزیع شد که نتایج آن نیز در مباحث بعدی آمده است .
همچنین در این پژوهش از تحقیقات کتابخانه ای ، فیش برداری ، مقالات علمی و اینترنت نیز استفاده گردیده است.
1-10. روش و ابزار تجزیه تحلیل اطلاعات
در این تحقیق با استفاده از نرم افزار Excel به تجزیه تحلیل تحقیقات پرداخته شده که آمارها و گراف‌های موجود در بخش 4 آمده است . مضافا بر این برای دستیابی به نتایج دقیق تر و بررسی انطباق جامعه آماری با نتایج بدست آمده از نرم افزار SPSS نیز استفاده شد .
1-11. مشکلات و محدودیت‌های تحقیق
به سبب عدم وجود منابع کافی صرفاً در زمینه موضوع تحقیق متأسفانه نمی‌شد به شکل کافی به منبعی استناد کرد .
با توجه به عدم آشنایی عامه مردم در مورد استفاده از اینترنت و مخصوصاً در زمینه گردشگری و استفاده از این فن آوری در مورد آن متأسفانه جامعه هدف ما محدود به قشر جوان جامعه و در حدی محدود بین تعدادی از دانشجویان شد .
با توجه به وجود محدودیت‌های امنیتی در زمینه تحقیق برای شبکه های مجازی اینترنتی و مسدود بودن آنها (فیلترینگ) به راحتی نمی‌شد به این شبکه‌ها دست یافت تا آمارها را بیشتر و دقیق‌تر ارائه داد .
عدم اطمینان کافی جامعه مورد تحقیق و بسیاری از احتیاط کاری‌ها از سوی آنان متأسفانه دایره کاری را برای ما محدود کرده بود .
با توجه به اینکه هنوز زیرساخت ، ابزار ، افراد کارشناس و خبره در زمینه فناوری نوین جذب توریسم با استفاده از IT به طور کافی وجود ندارد و متأسفانه سازمان‌های وابسته به گردشگری نیز هنوز یا اقدامی در این رابطه نکرده‌اند و یا در ابتدای راه هستند ، نتوانستیم به طور کامل از این پتانسیل‌ها استفاده نماییم .

فصل دوممبانی نظری ، تعاریف و مفاهیم

2-1. تعاریف و مفاهیم
بالطبع برای دستیابی به فن آوری گردشگری الکترونیکی باید زیر ساخت‌ها و امکانات و همچنین نیروی انسانی آن را فراهم کرد . امروزه توسعه فن آوری های دیجیتالی چنان راه پیشرفت را در پیش گرفته است که دور ماندن هر علمی ، حتی علوم انسانی از این پیشرفت‌ها یعنی عقب ماندگی محض. در این فصل به تعاریف و پیشینه تاریخی خواهیم پرداخت ، ابعاد آنرا بررسی می‌کنیم و در نهایت در پایان هر مبحث امکانات موجود در ایران را چه به لحاظ سخت افزاری و چه از حیث نرم افزاری مورد بحث و بررسی قرار خواهیم داد .
2-1-1. تعريف گردشگر
در شناخت توريست يا گردشگر تعاريف مختلفي از سوي سازمان‌ها و افراد مختلف ارائه شده است که ذيلاً به بخشي از آن اشاره می‌گردد.
واژه گردشگر2 به مجموعه مسافرت‌های افراد گفته می‌شود كه بين مبدأ و مقصدي با انگيزه هاي استراحتي، تفريحي، تفرجي، ورزشي، ديداري، تجاري، فرهنگي و يا گذران اوقات فراغت انجام می‌گیرد و در آن شخص گردشگر در مقصد اشتغال و اقامت دائم ندارد.
در سال 1925 کميته مخصوص آمارگيري مجمع ملل افراد زير را توريست شناخت:
کساني که براي تفريح و دلايل شخصي با مقاصد پزشکي و درماني سفر می‌کنند.
کساني که براي شرکت در کنفرانس‌ها، نمایشگاه‌ها، مراسم‌ها مذهبي، مسابقات ورزشي و از اين قبيل به کشورهاي ديگر سفر می‌کنند.
کساني که به منظور بازار يابي و امور بازرگاني مسافرت می‌کنند.
افرادي که با کشتي مسافرت می‌کنند و در بندري در مسير راه تا 24 ساعت اقامت می‌نمایند. (وای گی ،1377،ص 29)
2-1-1-1. تعریفی دیگر
واژه گردشگر نخستين بار در سال 1811 در مجله ای انگليسی به نام اسپورتينگ3 آمد. در اين زمان لغت به معنای مسافرت به منظور تماشای آثار تاريخی و بازديد از مناظر طبيعی برای کسب لذت به کار می‌رفت . (محلاتی .1380،ص 3)
در کنفرانس بین‌المللی سال 1991که در شهر اتاوا پايتخت کانادا تشکيل گرديد صاحب‌نظران و انديشمندان با جمع شدن دور هم و با پيشنهادات زيربنائی و اساسی، مطالب مربوط به گردشگری را ، مسافر را (Traveler) و گردشگر را (Tourist) نامیده‌اند. نهایتاً اين معانی از ماه مارس 1993 به صورت يک اصل پذيرفته شده و اجرا می‌گردد. در جاهای ديگر توريسم را جابجایی موقتی مردم به مقصد های خارج از زندگی روزمره کاری و اقامتی و ساکن شدن در مقصدی با فعالیت‌های متنوع و با اهداف زندگی شاد و مشغوليات فرح انگيز می‌دانند.
سازمان جهانی جهانگردی4 نیز گردشگری را چنين تعريف می‌کند:
گردشگری عبارت از مجموعه کارهایی که يک فرد در سفر در مکانی غير از محيط عادی خود انجام می‌دهد. اين سفر بيش از یک سال طول نمی‌کشد و هدف آن سرگرمی، استراحت، ورزش، و فعالیت‌هایی از اين قبيل است.(1999WTO,)
2-1-2. طبقه بندی تعریفی گردشگر
توريسم داراي انواع مختلفي بوده که بر اساس عوامل متعدد تقسيم بندی‌هایی را براي آن قائل شد. مهم‌ترین عواملي که می‌توان بر اساس آن انواع مختلفي از توريسم را تعريف و طبقه بندي نمود عبارتند از:
از نظر زماني
فعالیت‌های گردشگري را به شکل كوتاه مدت (كمتر از يك روز) ، ميان مدت ( يك تا سه روز) و دراز مدت ( بيش از سه روز) از يكديگر تفكيك می‌کند.
از نظر مكاني
گردشگري را به صورت فعالیت‌های گردشگري در حوزه نزديك، حوزه مياني و حوزه خارج يا دور تقسيم بندي می‌کند.
از نظر تابعيت
گردشگران به دو گروه گردشگران خارجي و بین‌المللی و گردشگران داخلي تقسيم می‌گردد.
از لحاظ انگيزه سفر
بر اساس آن گردشگري با انگیزه‌ای استراحتي، تفريحي، درماني، زيارتي، فرهنگي، اقتصادي، ورزشي و … از يكديگر تفكيك می‌شوند.

از نظر فصل گردشگري
موسم گردشگري را بر اساس فصول مختلف سال طبقه بندي می‌گردد. در اين طبقه بندي ; دو فصل تابستان و زمستان از اهميت بالاتري نسبت به فصول بهار و پائيز می‌یابند.
-از نظر شكل و سازمان دهي سفر
مانند سفرهاي انفرادي، گروهي، خانوادگي و … كه تركيب گردشگري را تعيين می‌کند.
از نظر وسيله نقليه مورد استفاده
بر اساس نوع وسيله نقليه مورد استفاده براي انجام سفر طبقه بندي می‌شود.
از لحاظ نوع و محل اقامت
گردشگران را بر اساس نوع و محل اقامت، هم از نظر كيفي و هم كمي طبقه بندي می‌کند. مانند گردشگران مقيم در هتل‌ها ، مهمان‌پذیرها ، خانه هاي ويلايي و يا پانسیونی‌های خانگي، گمپينگ و … . (وای گی ،1377،ص45)
2-1-3. تعریف صنعت گردشگری
تعاریف زیادی از جهانگردی وجود دارد که از دیدگاه های بسیار متفاوتی بیان می‌شوند. در راستای اهداف این پایان نامه ما از تعریف “سازمان جهانگردی” استفاده می‌کنیم.”فعالیت افراد برای مسافرت به مکانی خارج از محیط روزمره نه برای بیشتر از یک سال متوالی و با هدف گذراندن اوقات فراغت، تجارت یا اهداف دیگر”.
گردشگري معادل فارسي و كاملاً دقيق واژه Tourism در زبانهاي انگليسي، فرانسه و آلماني است كه به صورت مصطلح در زبان فارسي به صورت جهانگردي ترجمه شده است. ريشه اين واژه از اصطلاح Tornus يوناني و لاتين گرفته شده كه يكي از معاني آن گردش كردن و يا گشتن است و با پسوند Ism يا گري به صورت اسم مصدر Tourism يا گردشگري در آمده است.
اصطلاح توريست5 از قرن نوزدهم معمول شده است. در آن زمان اشراف زادگان فرانسه می‌بایست براي تکميل تحصيلات و کسب تجربه هاي لازم زندگي، اقدام به مسافرت می‌نمودند. اين جوانان در آن زمان توريست ناميده می‌شدند و بعدها در فرانسه اين اصطلاح در مورد کساني به کار می‌رفت که براي سرگرمي ، وقت گذراني و گردش به فرانسه سفر می‌کردند و بعداً با تعميم بيشتر به کساني اطلاق می‌شد که اصولاً به اين منظور به سفر می‌رفتند.
کم کم کلمه توريست به بعضي زبان‌های ديگر نيز وارد شد و از آن واژه توريسم (Tourism) به وجود آمد. از همان زمان توريسم و توريست به بعضي از مسافرت‌ها و مسافريني گفته می‌شود که هدف آن‌ها استراحت و گردش و سرگرمي و آشنايي با مردم بود و نه کسب درآمد و اشتغال به کار. (ویکی‌پدیا ،2011)
2-1-3- 1. تعریف دیگر در صنعت گردشگری
صنعت که یک پدیده هنری و ابداع تکنولوژی متنوع زایده فکر و دست بشر بود . در جریان گردش معاملات درآمد حاصل آن در گردش چرخ‌های اقتصادی کشوری به کار گرفته می‌شود. در جهانگردی هم که از نظر اقتصادی پدیده ای است سودآور که با انجام آن و ورود این افراد به سرزمین کشوری نیز به ذخایر ارزی آن می‌افزاید گفته می‌شود صنعت جهانگردی و یا به عبارت دیگر عصر ما که عصر ارتباطات است و جهانگردی به ویژه برای شکوفایی و معرفی فرهنگ پیشرفته انقلاب اسلامی و میلی و جاذبه های متنوع و با ارزش طبیعی و فرهنگی کشور ما امری است ضروری و به همین خاطر باید گفت صنعت جهانگردی و یا به عبارت دیگر یک صنعت بدون دود . ( نبوی فر، 1389، مسئول دایره جهانگردان اداره حراست ویژه اداره کل اتباع خارجه)
2-1-4. تعریف امنیت
دارای تعاریف گوناگونی است که به دو نمونه آن اشاره می‌شود.
– عبارت است از نیل به سطحی از اطمینان خاطر برای تحصیل و صیانت منابع ملی
– عبارت است از توانایی کشور در رفع تهدیدهای خارجی علیه حیات سیاسی یا منافع ملی خود. (ویکی پدیا،1390)
2-1-5. تعریف گردشگری بین‌المللی
شخصی که به کشور دیگری غیر از کشور محل اقامت خود برای مدت حداقل یک شب و حداقل یک سال سفر و در مراکز اقامتی عمومی یا خصوصی آن کشور اقامت نماید هدف او از سفر انجام فعالیت‌هایی برای کسب موقعیت شغلی (مهاجرت بر کاری) نباشد.
هیئت‌های سیاسی، دیپلمات‌ها، کارمندان عالی سفارت خانه‌ها، اعضای نیروهای مسلح که از کشور مبدأ خود به کشور مورد مأموریت یا بالعکس سفر می‌کنند مهاجرانی برای کار یا اقامت، پناهندگان، آوارگان، مسافران عبوری، افرادی که مستقیماً میان فرودگاه‌ها و دیگر ترمینال‌ها جا به جا می‌شوند یا برای مدت کوتاهی در محل معینی در ترمینال هوایی باقی می‌مانند، افرادی که به شاغلان مرزی معروف هستند در زندگی مرز کشور سکونت دارند لیکن در کشور همسایه مشغول به کار می‌باشند، همچنین کسانی که کمتر از یک شب در کشور اقامت داشته باشند جزء گردشگران بین‌الملل محسوب نمی‌شوند. (طباطبایی مؤتمنی، 1386،ص 52)
2-1-6. تعریف جاذبه های جهانگردی
عواملی که در یک کشور یا سرزمین که موجب جلب جهانگردی شود را جاذبه های جهانگردی گویند.
عواملی که در جلب توریست می تواند مؤثر باشد 2 دسته است:
1- عوامل طبیعی شامل : آب و هوای خوش، مناظر مطلوب، دریاها، اماکن مقدس، جنگلها جانوران
عوامل مصنوعی و ساختگی: آثار باستانی و موزه‌ها، اماکن یا ابنیه‌ها . (الوانی مهدی و همکار ، 1372 ، ص 108)
2-1-7. تعریف سفر
فرهنگ نامه‏ها از«سفر» تعریف‏هاى مشابهى ارائه داده‏اند. در فرهنگ معین آمده است: سفر، در لغت به معناى بیرون آمدن از شهر خود و به محل دیگر رفتن است، نیز به معناى قطع مسافت و راهى كه از مكانى به مكان دور طى مى‏كند، آمده است. 
فرهنگ‏هاى عربى سفر را “كشف حجاب و كنار زدن پرده” معنا كرده‏اند، حجاب‏هایى كه معمولاًَ از جنس اعیان و اشیاى خارجى است.  راغب اصفهانى می‌نویسد: «سفر العمامة عن الرأس، و الخمار عن الوجه» یعنى عمامه را از سر، و نقاب را از صورت، كنار زد. 
البته “سِفر” (به كسر سین) به معناى كتاب آمده كه جمع آن اسفار است. از تعریف‌های لغوى و فرهنگ نامه‏اى كه بگذریم، آنچه ما را به مقصود نزدیک‌تر مى‏كند، ماهیت سفر در منظر عالمان اخلاق و تربیت است.  مرحوم فیض كاشانى كه از بزرگ‌ترین دانشمندان شیعى و آگاهان علم اخلاق است در اثر مهم خود المحجة البیضاء، سفر را این‌گونه می‌ستاید:
از رهگذر سفر، آدمى از آنچه مى‏هراسد، رهایى مى‏یابد و به آنچه میل دارد، نایل مى‏شود.
این ویژگى براى مسافرت، نكته مهمى است كه مرحوم فیض كاشانى بدان اشاره می‌کند. بر این اساس، سفر باز گیرنده و باز دهنده است:
هراس و اضطراب را از مسافر باز مى‏ستاند و جاى آن، محبوب و مطلوب‏هاى وى را مى‏نشاند.  سفر به انسان مى‏آموزد كه چگونه از امور ناهنجار و ناخوشایند بپرهیزد و آنچه را كه مایه كمال و خرسندى است، جایگزین كند. ( ناظم‏زاده قمى و همکاران ، 1385 ، ص 34 )

2-1-8.تعریف ابزار سفر و گردشگری
2-1-8-1.گذرنامه
سندی است که از طرف (نیروی انتظامی) به اتباع کشور، که قصد مسافرت به خارج دارند، داده می‌شود. (قانون گذرنامه- ماده 1)
2-1-8-2. ویزا یا روادید بین المللی
اجازه نامه ای است که از طرف مأموران کنسولی در خارج به بیگانگانی که دارای گذرنامه معتبر خارجی‌اند به منظور ورود به کشور و یا عبور از آن داده می‌شود. (طباطبایی مؤتمنی،386،ص52)
2-1-9.تعاریف فناوری اطلاعات
تعاریف مختلفی از فناوری اطلاعات ارایه شده است اما با این وجود همه آن‌ها حول یک موضوع واحد شکل گرفته‌اند:
فناوری اطلاعات، تلفیقی از دستاوردهای مخابراتی، روش‌ها و راه کارهای حل مسئله و توانایی راهبری با استفاده از دانش رایانه است.
فناوری اطلاعات، تلفیقی از دانش سنتی رایانه و فناوری ارتباطات به منظور تولید، ذخیره، پردازش و تبادل هر گونه داده(اعم از متن، صوت، تصویر و غیره) است.
فناوری اطلاعات، عبارت است از همه اشکال فناوری ساخت، ذخیره سازی، تبادل و به‌کارگیری اطلاعات در شکل‌های گوناگون همچون اطلاعات تجاری، تصاویر ساکن و متحرک، چند رسانه ای و سایر اشکالی که هنوز به وجود نیامده‌اند.
فناوری اطلاعات، شاخه ای از فناوری است که با استفاده از سخت افزار، نرم افزار، شبکه افزار، مطالعه و کاربرد داده و پردازش ان در زمینه های ذخیره سازی، دست کاری، انتقال، مدیریت، جابه‌جایی، کنترل، سوئیچینگ و غیره را امکان پذیر می‌سازد.( Williams, Sawyer,2007,p47)
2-1-10.تعریف گردشگری الکترونیکی
سازمان جهاني گردشگري واژه گردشگري الکترونيکي را این‌گونه تعريف می‌کند: واژه ” گردشگري الکترونيکي” به معنای کاربرد کسب و کار الکترونيکي6 در مسافرت و گردشگري است. گردشگري الکترونيکي يعني ديجيتالي شده همه فرايندها و زنجيره هاي ارزش در گردشگري، مسافرت و ميهمان پذيري و فراغت .
نکته قابل توجه در اين واژه آنست که گردشگري الکترونيکي به معنای گردش يا سفر به صورت الکترونيکي نيست. اگر چه سفرهاي مجازي7 نيز می‌تواند زير مجموعه اي از فعالیت‌های مورد نظر اين واژه باشد.
بلکه مفهوم گردشگري الکترونيکي شامل کليه اجزاي کسب و کار (تجارت الکترونيک ، بازاريابي الکترونيکي، مالي الکترونيکي، حسابداري الکترونيکي، مديريت منابع انساني الکترونیکی، تحقيق و توسعه الکترونیکی و توليد الکترونيکي) و همچنين راهبردهاي الکترونيکي شامل برنامه ريزي و مديريت الکترونيکي براي کليه بخش‌های صنعت است. (هاشمی و همکاران ، 1384، ص 25)
2-1-11. تعاریف روابط عمومی
دایره‌المعارف امریکانا روابط عمومی را بدین شکل تعریف کرده است:
“يک زمینه فعالیت است مربوط به روابط سازمان‌های صنعتی، شرکت‌ها، مشاغل، دولت، اتحادیه‌ها و یا سایر سازمان‌ها که هر یک با مردمی چون کارمندان، مشتریان،سرمایه داران، تهیه کنندگان، اعضا احزاب سیاسی و یا عامه مردم روبرو هستند، کارهای روابط عمومی شامل است بر تقویم افکار عمومی، ارزیابی و تفسیر آن به حسب منافع یک سازمان، شناساندن سازمان به مردم مربوط به خود و همچنین آن مردم به



قیمت: تومان

دسته بندی : پایان نامه

پاسخ دهید