دانشگاه آزاد اسلامي
واحدگرمي
پايان نامه براي دريافت درجه كارشناسي ارشد “M.A” در رشته مديريت اجرايي
گرايش مديريت استراتژيك
عنوان:
بررسي رابطه هوش عاطفي مديران با فرهنگ سازماني يادگيرنده دراداره كل پست استان آذربايجان شرقي
استاد راهنما:
دكتر حسين علي پور
استادمشاور:
دكتر ابراهيم دادفر
نگارنده:
علي اصغر پاينده
اسفند 1392
Islamic Azad University
Germi Branch
Submitted in partial fulfilment of the Requirements for the A Thesis
degree of M.A in Excutive Management Strategic Orientation.
Title
The survey of relationship between Emotional Intelligence Of Managers & Organizational Learning Culture in Eastazarbaijan province General Post Office
Supervisor
Dr.Hosein Alipour
Advisor
Dr.Ebrahim Dadfar
By
Ali Asghar Payandeh
March 2014
سپاسگزاري:
سپاس و ستايش مخصوص خداوندي است كه آثار قدرت او برچهره روز روشن ، تابان است
و انوار حكمتش در دل شب تار درخشان. آفريدگاري كه خويشتن را به ما شناساند و درهاي
علم را بر ما گشود و عمري و فرصتي عطا فرمود تا بدان ، بنده ضعيف خويش را در طريق
علم و معرفت بيازمايد. جاي بسي شکر و سپاس است که به ما توان آن را داد که بتوانيم اين
گردآوري را براي گروه مديريت فراهم نمائيم.
و با سپاس از جناب آقاي دكتر حسين عليپور به خاطر راهنمايي عالمانه و صميمانه ايشان،
دكتر ابراهيم دادفر استاد مشاور، دكتر محمد فيضي و تمامي اساتيد و كساني كه در تهيه اين
پايان نامه مرا ياري نموده و علم و ادب آموختند.
تقديم به:
ساحت مقدس نازنيني كه چشم انتظار اوييم تا بيايد و
جهان را پر از عدل و داد نمايد، مادر بزرگوارش كه
بهانه خلقت است، پدر و مادر عزيزم ، همسر و فرزند
نازنينم كه سختي ها را به جان خريدند و همه آنان كه
مرا به هر نحوي ياري نمودند.
فهرست مطالب
عنوان صفحه
چكيده……………………………………………………………………………………………………. 1
فصل اول: كليات تحقيق
1-1- مقدمه…………………………………………………………………………………………….. 2
1-2- بيان مساله ……………………………………………………………………………………….. 3
1-3- سوال اصلي………………………………………………………………………………………. 4
1-4- اهميت و ضرورت تحقيق ……………………………………………………………………… 4
1-5- اهداف تحقيق…………………………………………………………………………………….. 5
1-5-1- اهداف كلي…………………………………………………………………………………….. 5
1-5-2- اهداف فرعي…………………………………………………………………………………… 5
1-6- چارچوب نظري…………………………………………………………………………………. 5
1-6-1- نظريه آكادمي هوش عاطفي دانيل گولمن…………………………………………………….. 5
1-6-2- نظريه ميخائيل ماركوارت…………………………………………………………………….. 6
1-7- فرضيه هاي تحقيق……………………………………………………………………………….. 6
1-7-1- فرضيه اصلي………………………………………………………………………………….. 6
1-7-2- فرضيه هاي فرعي…………………………………………………………………………….. 6
1-8- متغيرهاي تحقيق…………………………………………………………………………………… 7
1-8-1 متغير مستقل…………………………………………………………………………………….. 7
1-8-2- متغير وابسته……………………………………………………………………………………. 7
1-9- قلمروتحقيق………………………………………………………………………………………… 7
1-10- تعريف مفهومي متغيرها…………………………………………………………………………. 7
1-11- تعريف عملياتي متغيرها…………………………………………………………………………. 8
فهرست مطالب
عنوان صفحه
1-12- مدل مفهومي تحقيق…………………………………………………………………………… 9
1-13- مدل عملياتي تحقيق……………………………………………………………………………. 9
فصل دوم :ادبيات تحقيق
بخش اول: هوش عاطفي
2-1- مقدمه…………………………………………………………………………………………….. 10
2-2- عاطفه……………………………………………………………………………………………. 11
2-3- هوش…………………………………………………………………………………………….. 12
2-3-2- نظريه سه وجهي استرنبرگ…………………………………………………………………. 12
2-3-3-نظريه هوش چندگانه………………………………………………………………………….. 13
2-4- انواع هوش……………………………………………………………………………………… 14
2-4-1- هوش مصنوعي ……………………………………………………………………………. 14
2-4-2- هوش طبيعي………………………………………………………………………………….. 15
2-4-3- هوش اجتماعي………………………………………………………………………………. 16
2-5- هوش عاطفي و بهره هوشي…………………………………………………………………… 16
2-5-1- مقايسه هوش عاطفي و عقلي………………………………………………………………… 17
2-5-2- رابطه هوش عاطفي و اثربخشي مديران…………………………………………………… 18
2-5-3- مفاهيم اساسي هوش عاطفي ازديدگاه ماير و سالووي…………………………………….. 18
2-5-4- مفاهيم اساسي هوش عاطفي ازنظر بار – آن……………………………………………… 20
2-6- هوش فرهنگي…………………………………………………………………………………… 24
2-6-1- تعريف هوش فرهنگي………………………………………………………………………. 24
2-6-2- ابعاد هوش فرهنگي…………………………………………………………………………. 25
فهرست مطالب
عنوان صفحه
2-6-3- اجزاي هوش فرهنگي………………………………………………………………………. 25
2-7- هوش عاطفي……………………………………………………………………………………. 26
2-7-1- تعريف هيجان……………………………………………………………………………….. 29
2-7-2- تعريف هوش هيجاني دانيل گولمن…………………………………………………………. 29
2-7-3- ابعاد هوش هيجاني………………………………………………………………………….. 29
2-7-4- رابطه هوش عاطفي و شخصيت……………………………………………………………. 30
2-7-5- جذابيت هوش هيجاني……………………………………………………………………….. 30
2-7-6- هوش عاطفي و بهره هوشي………………………………………………………………… 31
2-7-7- اندازه گيري هوش هيجاني………………………………………………………………….. 31
2-7-8- اهميت هوش هيجاني………………………………………………………………………… 32
2-7-9- گسترش هوش هيجاني………………………………………………………………………. 33
2-7-10- رابطه هوش هيجاني با هوش فرهنگي……………………………………………………. 33
2-7-11- آموزش هوش هيجاني……………………………………………………………………… 34
2-7-12- مباني هوش هيجاني ……………………………………………………………………….. 34
بخش دوم: فرهنگ سازماني يادگيرنده
2-2-1-مقدمه …………………………………………………………………………………………. 35
2-2-2- تعريف فرهنگ………………………………………………………………………………. 35
2-2-3- تعريف فرهنگ سازماني …………………………………………………………………… 36
2-2-4- مدل هاي رايج فرهنگ ……………………………………………………………………. 36
2-2-5- ويژگي هاي فرهنگ سازماني ……………………………………………………………… 37
2-2-6- نقش و كاركرد هاي فرهنگ در سازمان …………………………………………………… 38
فهرست مطالب
عنوان صفحه
2-2-7- شكل گيري فرهنگ سازماني …………………………………………………………….. 38
2-2-8- انواع فرهنگ سازماني …………………………………………………………………… 39
2-2-9- سطوح فرهنگ سازماني شاين…………………………………………………………….. 40
2-2-10- مفهوم سازمان يادگيرنده …………………………………………………………………. 42
2-2-10-1- تعريف سازمان…………………………………………………………………………. 42
2-2-10-2- تعريف يادگيري…………………………………………………………………………. 42
2-2-10-3- تعريف سازمان يادگيرنده………………………………………………………………. 42
2-2-11- ابعاد سازمان يادگيرنده…………………………………………………………………….. 43
2-2-12- ساختار سازمان يادگيرنده………………………………………………………………….. 43
2-2-13- تاثير ارزش بر فرهنگ سازماني………………………………………………………….. 44
2-2-14- مديريت ساز مان هاي يادگيرنده…………………………………………………………… 44
2-2-15- تاريخچه سازمان يادگيرنده………………………………………………………………… 44
2-2-16- قواعد كلي در سازمان هاي يادگيرنده……………………………………………………… 45
بخش سوم: هوش هيجاني و فرهنگ سازماني يادگيرنده
2-3-1- مقدمه…………………………………………………………………………………………. 47
2-3-2- خودآگاهي و فرهنگ سازماني يادگيرنده…………………………………………………… 47
2-3-3- فرهنگ سازماني يادگيرنده…………………………………………………………………. 47
2-3-3-1- ويژگي هاي فرهنگ سازماني يادگيرنده………………………………………………… 48
2-3-4- تاريخچه پست…………………………………………………………………………………. 50
2-3-4-1- اداره كل پست استان آذربايجان شرقي……………………………………………………. 50
بخش چهارم:پيشينه تحقيق
فهرست مطالب
عنوان صفحه
2-4-1- مقدمه………………………………………………………………………………………….. 51
2-4-2- تحقيقات انجام شده در داخل وخارج………………………………………………………….. 51
2-4-2-1- تحقيقات انجام شده در داخل كشور………………………………………………………… 51
2-4-2-2- تحقيقات انجام شده در خارج كشور………………………………………………………. 51
2-4-3- انواع مدل هاي هوش عاطفي ………………………………………………………………… 52
فصل سوم: روش شناسي تحقيق
3-1- مقدمه………………………………………………………………………………………………. 53
3-2- روش تحقيق……………………………………………………………………………………….. 54
3-3- جامعه و نمونه آماري……………………………………………………………………………. 54
3-4- ابزار جمع آوري اطلاعات……………………………………………………………………… 54
3-5- پايايي و روايي ابزار سنجش……………………………………………………………………. 55
3-6- روش تجزيه و تحليل داده هاي آماري………………………………………………………….. 56
فصل چهارم: تجزيه و تحليل آماري اطلاعات
4-1-مقدمه………………………………………………………………………………………………. 57
4-2- بخش اول: آمار توصيفي…………………………………………………………………………. 58
4-3- بخش دوم: آمار توصيفي………………………………………………………………………… 60
4-4- بخش سوم: آزمون فرضيه ها …………………………………………………………………… 64
فصل پنجم: نتيجه گيري و پيشنهادها
5-1- مقدمه ……………………………………………………………………………………………… 68
5-2- نتيجه گيري……………………………………………………………………………………….. 68
5-3- پيشنهاد ها………………………………………………………………………………………… 69
5-4- محدوديت هاي تحقيق……………………………………………………………………………. 69
منابع و ماخذ ……………………………………………………………………………………………. 71
پيوست ها………………………………………………………………………………………………… 76
فهرست جدول ها
عنوان صفحه
مدل تحليلي تحقيق …………………………………………………………………………………. 9
مدل عملياتي تحقيق ………………………………………………………………………………….9
جدول 2-2 – مقايسه هوش مصنوعي و هوش طبيعي……………………………………………. 16
جدول 2-5 – ظهور مفهوم هوش عاطفي…………………………………………………………. 28
جدول 2-6- ابعاد هوش هيجاني از نظر دانيل گولمن……………………………………………. 30
جدول 2-9 -گونه شناسي هاي مختلف از فرهنگ سازماني…………………………………….. 41
جدول 3-1- پرسشنامه هاي توزيعي………………………………………………………………. 55
جدول 3-2 – سوالات شاخص ها ………………………………………………………………….55
جدول 3-3- پايايي تحقيق………………………………………………………………………….. 56
جدول4-1-توزيع فراواني و در صد پاسخ هاي نمونه آماري به سوال جنسيت ……………….. 58
جدول4-2- توزيع فراواني و در صد پاسخ هاي نمونه آماري به سوال تحصيلات……………….58
جدول4-3 – توزيع فراواني و در صد پاسخ هاي نمونه آماري به سوال سن……………………. 59
جدول4-4 – توزيع فراواني و در صد پاسخ هاي نمونه آماري به سوال سنوات خدمت………… 59
جدول 4-5- توصيف متغير هاي تحقيق……………………………………………………………. 60
جدول 4-6- توزيع فراواني متغير فرهنگ سازماني يادگيرنده…………………………………… 60
جدول 4-7- توزيع فراواني متغير هوش عاطفي………………………………………………….. 61
جدول 4-8- توزيع فراواني متغير خودآگاهي …………………………………………………….. 61
جدول 4-9- توزيع فراواني متغيرخودمديريتي …………………………………………………… 62
جدول 4-10- توزيع فراواني متغيرآگاهي اجتماعي ……………………………………………….63
جدول 4-11- توزيع فراواني متغيرمديريت روابط ………………………………………………. 63
جدول 4-12- آزمون همبستگي فرضيه اول ……………………………………………………….64
فهرست جدول ها
عنوان صفحه
جدول 4-13- آزمون همبستگي فرضيه دوم ………………………………………………………… 65
جدول 4-14- آزمون همبستگي فرضيه سوم ……………………………………………………….. 65
جدول 4-15- آزمون همبستگي فرضيه چهارم………………………………………………………. 66
جدول 4-16- تحليل رگرسيون متغيرها واريانس…………………………………………………… 66
جدول 4-18- پيش بيني متغيرفرهنگ سازماني …………………………………………………….. 66 جدول 5-1- همسويي تحقيق حاضربا تحقيقات گذشته……………………………………………….. 67

فهرست شكل ها
عنوان صفحه
نمودار 2-1 خانواده هوش مصنوعي ……………………………………………………………. 15
شكل 2-3 مدل هوش عاطفي ماير و سالووي …………………………………………………… 19
شكل 2-4 مدل هوش عاطفي بار- آن …………………………………………………………… 21
شكل 2-7 كاركردهاي فرهنگ سازماني ………………………………………………………….38
شكل 2-8 شكل گيري فرهنگ سازماني …………………………………………………………. 39
فهرست پيوست ها
عنوان صفحه
الف- نمونه پرسشنامه ……………………………………………………………………………….76
ب- خروجي هاي spss ………………………………………………………………………….. 82
چكيده:
مديران اثربخش و موفق به قابليت هاي عاطفي افراد توجه دارند و در ارتباطات خود به خوبي مي توانند عواطف و احساسات ديگران را درك كنند و متناسب با آن عكس العمل نشان دهند و در يك كلام از هوش عاطفي بالايي برخوردارند و همين توانايي باعث مي شود تا يك جو سازماني مناسب براي پرورش بيشتر استعداد كاركنان ايجاد شود و در نهايت منجر به فراهم شدن شرايطي به منظور پياده سازي فرهنگ سازماني يادگيرنده در سازمان هايي گردد كه به عنوان مزيت رقابتي در دنياي رقابتي امروز مطرح مي باشد.
هدف از اين تحقيق بررسي تاثير هوش عاطفي مديران بر فرهنگ سازماني يادگيرنده در اداره كل پست استان آذربايجانشرقي است. چهار چوب نظري مورد استناد در تحقيق حاضر تركيبي از نظريه آكادمي هوش عاطفي و نظريه ميخائيل ماركوارت مي باشد كه در آن براي بررسي هوش عاطفي از چار مولفه، خودآگاهي، خود مديريتي، آگاهي اجتماعي و مديريت روابط استفاده شده است.
براي دست يابي به اين هدف يك فرضيه اصلي و چها فرضيه فرعي تنظيم و براي آزمون اين فرضيه ها، پرسشنامه اي شامل 54سوال طراحي گرديد. پس از سنجش روايي و پايايي، پرسشنامه در اختيار نمونه آماري كه تعداد آن 125نفر بود قرار گرفت. پس از جمع آوري پرسشنامه ها، اطلاعات حاصله تلخيص و طبقه بندي شد و سپس براي تجزيه و تحليل داده هاي جمع آوري شده از روشهاي آماري توصيفي و استنباطي استفاده گرديد . نتايج حاصل ا ز تحقيق نشان مي دهد كه از بين مولفه هاي چهار گانه هوش عاطفي فقط مولفه خود مديريتي با فرهنگ سازماني يادگيرنده در اداره كل پست استان آذر بايجانشرقي رابطه ندارد.
كلمات كليدي: هوش، هوش عاطفي، فرهنگ سازماني، فرهنگ سازماني يادگيرنده.

فصل اول
كليات تحقيق
1-1- مقدمه
مدتهاست مردم درباره هوش هيجاني حرف مي زنند اما قادر نبوده اند آن را كنترل و از آن استفاده كنند. ما بيشترين قسمت از انرژي خود برا ي خود – بهبودي 1 را به كسب معلومات تجربه، هوش شناختي2 و تحصيلات اختصاصي مي دهيم. اين كار زماني عالي مي شود كه بتوانيم هيجان هاي خود، هيجان هاي ديگران و تاثير عميقي را كه بر زندگي روزمره ما دارند به طور كامل درك كنيم. فكر مي كنيم كه فاصله زياد بين محبوبيت هوش هيجاني به عنوان يك مفهوم و كاربرد آن در جامعه، دو علت دارد:
علت اصلي اين است كه مردم آن را متوجه نمي شوند و نمي فهمند. آنها هوش هيجاني را اغلب با كاريزما و اجتماعي بودن اشتباه مي گيرند. علت دوم اين است كه آنها فكر مي كنند انسان ها هوش هيجاني را يا به طور كامل دارند يا اصلا ندارند(برادبري ، 1384).
1- self-improvemen
2-Intelligence
با توجه به موارد مذكور و اهميت هوش عاطفي به عنوان يكي از فاكتورهاي حياتي موفقيت مديران جهاني، در اين تحقيق سعي شده است تا ميزان اين رابطه در مديران ايراني ( اداره كل پست استان آذر بايجانشرقي) سنجيده شود تا آن را در جهت رسيدن به اهداف سازمان به كار برد.
در اين فصل ما به بيان مساله، سوال آغازين، اهميت و ضرورت تحقيق، اهداف تحقيق، چارچوب نظري، مدل تحليلي تحقيق، مدل عملياتي تحقيق فرضيه هاي تحقيق، متغيرهاي تحقيق، قلمرو تحقيق، محدوديت هاي تحقيق، تعريف مفهومي متغيرها و تعريف عملياتي متغيرها اشاره مي كنيم.

1-2 – بيان مساله
سالها قبل ، صحبت از هوش شناختي (IQ) و چگونگي سنجش آن مورد توجه اكثر متخصصين در جهان محسوب مي گرديد. اما در دهه ي کنوني در تمامي محيط هاي کاري علي الخصوص سازمان هاي آموزشي، هوش عاطفي بعنوان پارادايم فکري اکثر متخصصين منابع انساني گرديده است؛ بطوريكه اظهار مي دارند80 درصد موفقيت هاي افراد در سرکار به هوش عاطفي آنها وابسته است و تنها 20 درصد آن به بهره هوشي مربوط مي شود. با اين حساب ، هوش عاطفي، اصطلاح فراگيري است که مجموعه گسترده اي از مهارت ها و خصوصيات فردي را در برگرفته و معمولا ً به آن دسته مهارت هاي درون فردي و بين فردي اطلاق مي گردد که فراتر از حوزه مشخصي از دانش هاي پيشين ، چون هوشبهر و مهارت هاي فني يا حرفه اي است(سبحاني نژاد،2009).
در برخي از تحقيقات نيز نشان داده شده كه توانايي هوش عاطفي باعث مي شود تا يک جو سازماني مناسب بر اي پرورش بيشتر استعداد کارکنان ايجاد شود و در نهايت منجر به فراهم شدن شرايطي به
منظور پياده سازي فرهنگ سازماني يادگيري در سازمان ها مي گردد، که به عنوان يک مزيت رقابتي در دنياي رقابتي مطرح مي باشد. پس مي توان گفت که با وجود اينکه نيروي محرک تحولات در قرن بيستم هوش عقلي يا منطقي بوده است، اما طبق شواهد موجود در آغاز قرن بيست و يکم هوش عاطفي موجب تحولات روزافزون خواهد بود(ديربرن،2003 ).
امروزه اصلاح قانونگذاري ، تجديد ساختار سازمان ها، کاربردهاي متنوع و روزافززون فن آوري ، ادارات پست را از بنگاههاي دولتي به کسب و کارهاي تجاري با اهداف تجاري و عملياتي تبديل کرده است . پيشرفتهاي چشمگير و پي در پي در عرصه فناوري اطلاعاتي، برخي ناظران را به اين نتيجه رسانده که بخش پستي در حال افول بوده و روزهاي خوش آن گذشته است. اما بايد به اين نکته توجه داشت که در حال حاضر در کشورهاي توسعه يافته مثل آمريکا، آلمان، سوئد، هلند، ژاپن و …. پست ازجايگاه تجاري و ارائه دهنده خدمات خوبي برخوردار مي باشد بطوريکه پست کره جنوبي پنجمين شرکت بزرگ تجاري، بعد از شرکت هاي سامسونگ، هيونداي، ال.جي و کره تله کوم مي باشد.(پورتال شركت پست جمهوري اسلامي ايران). از سوي ديگر روند رو به رشد جهاني شدن و از بين رفتن موانع تجاري باعث تحريک رقابتي فراتر از بازارهاي پستي ملي شده است. مرزهاي سنتي و جغرافيايي محو شده و روش هاي پذيرفته شده تعامل با ادارات پست هر روز با چالش شديد روبروست و اين امر بي شك بي ارتباط با هوش مديران و فرهنگ سازماني نيست.
مديريت و يا عوامل انساني مهمترين دلايل تحولاتي است كه امروزه بشر در همه زمينه ها و به هر شكل در جوامع گوناگون شاهد آن است كه براي حركت به سوي شرايط بهتر علاوه بر عواملي چون سرمايه ، مواد اوليه و غيره مهمترين و اصلي ترين عامل نيروي انساني است و لذا هوش عاطفي مي تواند شكل تكامل يافته اي از توجه به انسان در سازمان ها باشد و ابزاري نوين و شايسته در دستان مديران تجاري و تامين رضايت آنها باشد و نيز به عنوان توانايي درك احساسات و نياز ديگران در جهت آموزش و هدايت آنان در راهي كه منتهي به اهداف بلند مدت و كوتاه مدت سازماني و رضايت افراد در جامعه مي شود ، كمك بسيار كارسازي است . مديران اثر بخش و موفق به قابليت هاي عاطفي توجه فراوان دارند و در ارتباطات خود به خوبي مي توانند عواطف و احساسات ديگران را درك كنند و متناسب با آن عكس العمل نشان دهند و در يك كلام از هوش عاطفي بالايي برخوردارند و همين توانايي باعث مي شود تا يك جو سازماني مناسب براي پرورش بيشتر استعداد كاركنان ايجاد شود و در نهايت منجر به فراهم شدن شرايطي به منظور پياده سازي فرهنگ سازماني يادگيرنده در سازمانها شود. هدف اصلي تحقيق حاضر بررسي رابطه هوش عاطفي مديران با فرهنگ سازماني ياد گيرنده در اداره كل پست استان آذربايجانشرقي است چرا كه در سال هاي اخير پرسنل اداره كل از عدم توجه مديران به مسائل پرسنل اظهار نارضايتي مي نمايند به طوري كه در چند ماه اخير دهها نفر از پرسنل اين اداره كل به سازمانهاي ديگر انتقالي گرفته و چندين نفر نيز به دنبال ترك اين سازمان مي باشند.
راهبرد کليدي خدمات پستي، پيش بيني نيازها و مهندسي مجدد خدمات موجود و توسعه خدمات جديد جهت برآوردن نيازهاي پيوسته در حال تغيير مشتري است. سازمان هاي خدماتي مشتري محور مانند پست جمهوري اسلامي ايران تلاش مي کنند تا کليه فرآيندها ، استراتژي ها و اهداف کلان سازمان را منطبق با خواسته ها و الزامات مشتريان قرار دهند. بنابراين به اين منظور در اين تحقيق به بررسي رابطه هوش عاطفي مديران با فرهنگ سازماني يادگيرنده در اداره كل پست استان آذربايجانشرقي مي پردازيم چراكه در عصر كنوني منابع انساني تبديل به سرمايه انساني شده و از اهميت بيستري برخوردار مي باشدكه اين امر در شركت پست كه سرمايه اصلي آن نيروي انساني است از اهميت ويژه اي برخوردار مي باشد.
1-3- سوال اصلي
سوال اصلي تحقيق حاضر عبارتست از:
هوش عاطفي مديران چه ارتباطي با فرهنگ سازماني يادگيرنده اداره كل پست استان آذربايجانشرقي دارد و كدام بعد بيشترين ارتباط را دارد؟
1-4- اهميت و ضرورت تحقيق
با توجه به اينكه در عصر حاضر تمامي سازمان ها در جهت نيل به اهداف از پيش تعيين شده مي باشد . ميزان دستيابي به اين اهداف تحت تاثير عوامل متعددي قرار دارد كه يكي از اين عوامل ويژگي هاي مديران مي باشد . سالهاست به مديران مي آموزند كه توانايي آنها براي دستيابي به اهداف ،‌ رابطه مستقيمي با توانايي آنها در برخورد و برقراري صحيح هوش عاطفي دارد.
تفاوت مديران اثر بخش و ناموفق در ارتباطات آنها تجلي مي يابد . بنابراين مديران اثر بخش با هوش عاطفي بالاي خود در ارتباطات بسيار موفق تر از ديگر مديران عمل مي كنند و اين امر را به خوبي به اثبات مي رساند كه مديري كه هوش عقلي (IQ) بالايي دارد مي تواند تنها بر اتكاء بر هوش عقلي بالاي خود رهبري كند ،‌ بلكه مديري اثر بخش است كه شنونده و سخنگوي خوبي باشد . رابطه پايدار و مثبت با ديگران بر قرار سازد. احساسات خود و ديگران را به خوبي درك كند و در ارتباطات خود به درستي عكس العمل نشان دهد . با توجه به اينكه امروزه موضوع هوش عاطفي در ايران به عنوان يك نياز شناخته شده و موضوع جديد مي باشد و همچنين به دليل كمبود پژوهش هاي انجام شده در اين خصوص اين موضوع نياز به بحث بيشتر دارد(گولمن،2001 ). و همچنين با توجه به اين موارد يك ويژگي موثر در اين زمينه هوش عاطفي است كه در تشكيل موفقيت رهبري جهاني، هوش فرهنگي، هوش تحليلي و رفتارهاي رهبري به وسيله هوش عاطفي تعديل مي شوند كه براي شناسايي و تعيين فرهنگ سازماني يادگيرنده آن انجام تحقيق اهداف و ضرورت دارد(هين، 2004).
1-5- اهداف تحقيق
1-5-1 اهداف کلي
هدف اصلي اين تحقيق بررسي رابطه هوش عاطفي مديران با فرهنگ سازماني يادگيرنده در اداره كل پست استان آذربايجانشرقي مي باشد.
1-5-2- اهداف فرعي
1-تعيين رابطه خود آگاهي مديران با فرهنگ سازماني يادگيرنده در اداره كل پست استان آذربايجانشرقي.
2- تعيين رابطه خود مديريتي مديران با فرهنگ سازماني ياد گيرنده در اداره كل پست استان آذربايجانشرقي.
3- تعيين رابطه آگاهي اجتماعي مديران با فرهنگ سازماني ياد گيرنده در اداره كل پست استان آذربايجانشرقي.
4- تعيين رابطه مهارت هاي اجتماعي مديران با فرهنگ سازماني يادگيرنده در اداره كل پست استان آذربايجانشرقي.
1-6- چارچوب نظري
چارچوب نظري تحقيق براي بررسي هوش عاطفي حاضر تركيبي از نظريه هاي آكادمي هوش عاطفي دانيل گلمن و براي بررسي فرهنگ سازماني يادگيرنده نظريه معيارهاي نه گانه فرهنگ سازماني يادگيرنده ميخائيل ماركوارت مي باشد.
1-6-1- نظريه آكادمي هوش عاطفي دانيل گلمن
بر اساس نظريه آكادمي هوش عاطفي دانيل گلمن، هوش عاطفي مشتمل بر 4 بعد مي باشد :
– خودآگاهي : آيا مدير مي تواند به طور صحيح احساسات خود را در هر زمان كه بروز مي كند تشخيص دهد؟ شكل خود آگاهي عاطفي ، خودآگاهي صحيح از خود ، اعتماد به خود . خودآگاهي يا تشخيص احساسي در هر زمان كه در حال وقوع است ، بخش مهم و كليدي هوش هيجاني را تشكيل مي دهد. توانايي كنترل و اداره لحظه به لحظه احساس ها نشان از درك خويشتن و بصيرت روان شناسانه دارد. مديران و رهبراني كه درجه اي بالا از خود آگاهي دارند ، با خود و ديگران صادق هستند و مي دانند كه چگونه احساس هايشان بر آنها ، ساير مردم و عملكرد شغلي شان تاثير مي گذارد .آنها با يك احساس قوي از خودآگاهي ، اعتماد به نفس و در استفاده از قابليت هايشان كوشا هستند و مي دانند چه وقت درخواست كمك مي كنند .
– خود مديريتي : آيا مدير مي تواند احساسات خود را به سمت نتايج مثبت مديريت كند ؟ همانند خود كنترل عاطفي ، وظيفه شناسي يا وجدان كاري، سازگاري، انگيزه توفيق طلبي، ابتكار عمل. كنترل و اداره احساسات مهارتي است كه بر پايه خود آگاهي شكل مي گيرد . مديران و رهبران قادرند محيطي از اعتماد و انصاف خلق كنند. عمل خود نظم دهي به دلايل رقابتي بسيار مهم است، زيرا در محيطي كه سازمان ها مستهلك مي شوند و فناوري با سرعتي گيج كننده تغيير شكل مي يابد فقط افرادي كه بر هيجان هايشان تسلط يافته اند، قادر به انطباق با اين تغييرها هستند.
– آگاهي اجتماعي : آيا مدير مي تواند به طور صحيح احساسات ديگران را در هنگام رو در رويي با آنها يا در حين كار با آنها تشخبص دهد؟ عينيت آن به صورت همدلي، خدمت محوري و آگاهي سازماني است. توانايي ديگري كه بر اساس خودآگاهي هيجاني شكل مي گيرد، همدلي با ديگران است كه نوعي مهارت مردمي محسوب مي شود. رهبران همدل سعي مي كنند همه را راضي كنند. آنها با ملاحظه و فكر، احساس هاي كاركنان را همراه با ساير عوامل در تصميم گيري ها در نظر مي گيرند. امروزه همدلي به عنوان جزئي از رهبري بسيار مهم است، رهبران همدل بيشترين همدردي را با افراد اطرافشان نشان مي دهند. آنها دانش خود را براي پيشرفت سازمانشان به روش هاي ظريف اما با اهميت استفاده مي كنند.
– مديريت روابط(مهارت هاي اجتماعي) : آيا مدير مي تواند روابط خود با ديگران را به طور مؤثر و سازنده اي مديريت كند و به سمت نتايج مثبت هدايت كند؟ همانند پرورش ديگران، نفوذ، ارتباطات، مديريت تعارضي، تصوير سازي، تحليل تغيير، همكاري و كار تيمي (سالوي و گريوال، 2005).
1-6-2- نظريه ميخائيل ماركوارت
ميخائيل ماركوارت شاخص هاي نه گانه زير را براي فرهنگ سازماني ياد گيرنده در نظر گرفته است.
– جوسازماني: جو سازماني از ويژگي هاي دروني است كه يك سازمان را از سازمان ديگر متمايز مي سازد و روي افراد آن سازمان تاثير مي گذارد.
– سهيم بودن همه اعضا در يادگيري: سهيم شدن اعضا در ايده هاي يكديگر و واكنش نشان دادن به ايده هاي يكديگر.
– اعتماد و خود مختاري: اعتماد احتمال ذهني است كه شخص الف انتظار دارد شخص ب عملي انجام دهد كه منجر به شادكامي او گردد و خود مختاري يعني حق تعيين سرنوشت هر ملتي با خودش.
– عوامل انگيزش براي نوآوري تجربه آموزش و خطر پذيري: فراهم نمودن امكانات و فرصت هاي مطالعاتي براي تحقيق و تفحص و شركت در كنفرانس ها، وجود شرايط صحيح ارزشيابي و وجود شرايط مناسب جهت خلاقيت، نوآوري و بكارگيري توانايي ها و مهارت ها است كه باعث آموزش و خطر پذيري مي شود.
– تعهد مالي نسبت به آموزش و پرورش كاركنان: اعتبارات اختصاصي موسسه كه به صورت كمك هر ساله در بودجه آن سازمان براي آموزش و پرورش كاركنان پيش بيني مي شود.
– خلاقيت و تنوع: تنوع مهمترين ويژگي شهرهاي بزرگ و مدرن است و اين تنوع ريشه اصلي خلاقيت، نوآوري و شكوفايي استعدادهاست.
– تعهد نسبت به بهبود مستمر محصولات و خدمات: سازمان ها نسبت به بهبود مستمر تعهدي جدي دارند فرهنگ يادگيرنده به دنبال استانداردهاي كيفيت و خدمت در سطح جهاني است.
– پاسخگويي به تغيير و بي نظمي: مديران مي توانند سيستم را به سوي “جاذبه مطلوب” هدايت كنند يا اينكه پارامترهاي بحران را كه جريان تكامل سيستم نافذ هستند فعال سازند.
– گفتگو: گفتگو عالي ترين و كيفي ترين شكل ارتباط خلاقانه و دو طرفه بوده و در برگيرنده بيشترين جستجو در افكار و عقايد و همچنين بيشترين توضيح و اظهار عقيده و بيان افكار است(ماركوارت، 1996).
1-7- فرضيه‏هاي تحقيق
1-7-1- فرضيه اصلي
بين هوش عاطفي مديران و فرهنگ سازماني يادگيرنده در اداره كل پست استان آذربايجانشرقي رابطه معني داري وجود دارد.
1-7-2- فرضيه هاي فرعي
1- بين خود آگاهي مديران و فرهنگ سازماني يادگيرنده در اداره كل پست استان آذربايجانشرقي رابطه معني داري وجود دارد.
2- بين خود مديريتي مديران و فرهنگ سازماني يادگيرنده در اداره كل پست استان آذربايجانشرقي رابطه معني داري وجود دارد .
3- بين آگاهي اجتماعي مديران وفرهنگ سازماني ياد گيرنده دراداره كل پست استان آذربايجانشرقي رابطه معني داري وجود دارد.
4- بين مهارت هاي اجتماعي مديران(مديريت روابط) و فرهنگ سازماني يادكيرنده دراداره كل پست استان آذربايجانشرقي رابطه معني داري وجود دارد.
1-8- متغيرهاي تحقيق
1-8-1- متغير مستقل
– هوش عاطفي
– خودآگاهي
– خود مديريتي
– آگاهي اجتماعي
– مديريت روابط
1-8-2- متغير وابسته
– فرهنگ سازماني يادگيرنده
1-9- قلمرو تحقيق
قلمرو موضوعي تحقيق حاضر بررسي تاثير هوش عاطفي مديران بر فرهنگ سازماني يادگيرنده در اداره كل پست استان آذربايجانشرقي بر اساس تركيبي از نظريه آكادمي هوش عاطفي دانيل گلمن و نظريه ميخائيل ماركوارت در مورد معيارهاي فرهنگ سازماني يادگيرنده مي باشد.
قلمرو مكاني تحقيق حاضر اداره كل پست استان آذربايجانشرقي مي باشد. قلمرو زماني تحقيق حاضر حدود 6ماه را در برمي گيرد كه از مرداد ماه 1392 شروع و تادي ماه 1392 خاتمه مي يابد.
1-10- تعريف مفهومي متغير ها
1-10-1- هوش عاطفي : مهارتي است كه دارنده آن مي تواند از طريق خود آگاهي ، روحيات خود را كنترل كند ، از طريق خود مديريتي آن را بهبود بخشد،‌از طريق همدلي ،‌تاثير آنها را درك كند و از طريق مديريت روابط به شيوه اي رفتار كند كه روحيه خود و ديگران را بالا ببرد(دوستار،1382).
هوش عاطفي به كارگيري قابليت هاي عاطفي خود و ديگران ، در رفتار فردي و گروهي براي كسب نتايج است(دوستار،1382).
1-10-2- فرهنگ سازماني ياد گيرنده : فرهنگ سازماني ياد گيرنده عبارت است از ارزش ها و باورهاي مشتركي كه يك سازمان با استفاده از الگوها و پيش فرضهاي اساسي خود ،‌آن را عرضه مي كند تا روشهاي تعامل رابراي انطباق با محط خارجي و انسجام دهي دروني را در دو بعد (( چگونه رفتار كرده )) و ((چگونه اداره كرده )) ياد بگيرد (سنگه،1375).
1-10-3- سازمان : پديده اي اجتماعي به شمار مي آيد كه به طور آگاهانه هماهنگ شده و داراي حدود و ثغور نسبتا مشخصي بوده و براي تحقق هدف يا اهدافي ، بر اساس يك سلسله مباني دائمي فعاليت مي كند (رابينز،1385).
1-10-4- پست : پديده اي اجتماعي و فرآيندي است كه در آن يك فرستنده بتواند در آن واحد با انبوهي از گيرندگان ارتباط برقرار كند و نقل وانتقال هرنوع پيام،اسناد،مدارك و…از نقطه اي به نقطه ديگر يك عمل پستي محسوب مي شود(سجادي ، 1378).
1-11- تعريف عملياتي متغيرها
1-11-1- هوش عاطفي
بر اساس نظريه آكادمي دانيل گلمن هوش عاطفي عبارتست از :
– خود آگاهي
– خود مديريتي
– آگاهي اجتماعي
– مديريت روابط ( مهارت هاي اجتماعي )
خود آگاهي:
– توانايي براي شناخت هيجان در حالت هاي جسمي و روانشناختي
– توانايي شناخت هيجان در ديگر افراد
– توانايي براي تشخيص بين احساسات درست و نادرست
– توانايي براي بيان هيجان به صورت دقيق و بيان نيازهاي مرتبط با احساس ها
خود مديريتي :
– توانايي براي باز جهت دهي تفكر بر پايه احساس هاي همخوان با اشياء ،‌وقايع و افراد ديگر
– توانايي براي ايجاد هيجان به منظور تسهيل قضاوت و خاطرات مرتبط با احساسات
– توانايي استفاده از نوسانات خلقي به منظور دستكاري ديدگاه
– توانايي براي استفاده از حالت هاي هيجاني به منظور مسئله گشايي و خلاقيت
آگاهي اجتماعي :
– توانايي براي تحليل چگونگي هيجان هاي مختلف از بعد ارتباط
– توانايي درك علل و پيامد هاي احساسات
– توانايي براي تفسير هيجانهاي پيچيده نظير تعلقات عاطفي
– توانايي تحليل و پش بيني احتمال گذرهاي بين هيجانها
مديريت روابط:
– توانايي براي پذيرش احساسات و هم احساسات خوشايند و ناخوشايند
– توانايي بازبيني و بازتابش هيجان ها
– توانايي كنترل ، بسط ،‌انفصال از حالت هاي هيجاني بسته به قضاوت هاي اطلاعاتي فرد
– توانايي مديريت هيجان ها در خود و ديگران
1-11- 2- فرهنگ سازماني يادگيرنده
– جو سازي
– سهيم بودن همه اعضاء در يادگيري
– اعتماد و



قیمت: تومان


پاسخ دهید